Opowiostki od Aniele "Pynkalki" Znojdziecie tukej piykne opowiostki, kere napisała po naszymu Aniela, moja kamratka szkolno z Wielopola. Mo łona swoj pseudonim "Pynkalka" i tak sie podpisuje pod swojimi opowiostkami. Wielopolanie napewno bydom wiedzieć co to jest ta "Pynkalka" a ci co niy wiedzom, toż im yno powiym, że taki miano mo kympka, z keryj my za bajtli jeździyli na sonkach bez zima. Aniela sie na tyj kympie urodziyła i tam miyszkała długi lata. Na ta pamiontka taki se przibrała pseudonim. Teraz już wiycie kaj wrazić ta Aniela Pynkalka, toż możecie se tyż poczytać, co łona napisała. ...............................................................
MADLYNA
Powiym Wom, co sie roz wydarzyło mojyj starce Franciszce. Miała takigo pecha, że musiała jechać do samego Lajbcig (Lipsk), coby starzika wybronić w sondzie. Wszystko sie zaczło łod tego, że starka pojechali do Rybnika a starzik byli w doma i warzyli łobiod. Bez połednie prziszoł brat łod starki, z prośbom coby go starzik łostrzigli jeszcze przed świyntami. Pod łoknym na placu była ławka. To boł grudzień, pora dni przed wilijom , ale było piyknie. Starzik wejrzeli do łokna, a tam na ławce siedzi jakoś baba. Poznali łoni, że to jest tako dość znano staro dziywka - Madlyna. Starzik wyleźli na plac i pytajom się co łona tukej robi. Łodpoczywom - pedziała. Fortka trzasła i na placu znod sie naroz feszter, kiery sie zaczon fest wadzić po niemiecku z tom babom. Mianowoł jom złodziejkom, nic wert babom i chcioł jom piznonć. Wtedy starzik stanyli w łobronie Madlyny i wyciepli fesztra z placu. Feszter pogroziył starzikowi za fortkom, szpetnie sprzezywoł po nimiecku i pedzioł, że fest pożałuje tego co zrobiył. Jak poszoł, starzik sie spytali Madlyny za cóż to jom tak szpetnie tyn feszter łobrażoł. Ano, padała - byłach w lesie na kristbaumy i łon mie widzioł. Przecaż sam nic niy ma. Ja, mom padała - na waszym placu , za chlywym. Tymu wszystkiymu prziglondoł sie szwagier Albert , kiery nic dobrego niy wróżył w tyj sprawie. Starzik gibko polecioł za chlyw i woło: babo, jak żeście mogli tela lasa wyrżnonć, nima wom to szkoda?. A dyć niy, pójda na torg i sprzedom. Starzikowi sie nogi ugnyły. Jak starka prziśli do dom i starzik wszystko łopedzieli to zaroz wiedzieli, że pójdzie Ludwik siedzieć.
Aniela Pynkalka
Karasol
Dzisiej, to dzieciska majom sie
blank inacyj niż my sie mieli. Majom tela roztomańtych graczków, majom
koła, motorowery, komputery., mogom chodzić do figlorajow. Nikierzy
majom szczynści wygrać loteryje, konkursy a za to mogom jechać łobejżeć
Disneyland. Możno to jest i szczynści ale jo by tam niy pojechała. Do
dzisiej pamiyntom odpust w Rybniku a było to 13 czerwca szterdziestego
siódmego roku w łobecnyj bazylice Sw. Antoniego (wtedy to boł jeszcze
kościół Św. Antoniczka). Rano poszli my wszyjscy do kościoła. Przi
budach kupiyli nom tytka pierników, trocha łodpustowych bombonów i po
baliku na gumie. Po połedniu wybrali my sie z bratym i łojcami na
karasole. Pogoda była piykno. Na miyjscu teraźniyjszego budynku Policyje
boł wtedy wielki plac i tam sie mieścioł sianny torg. W niedziele plac
boł wolny. Łogromny karasol sie łobracoł a wszystki stołeczki były
zajynte. W kolejkach czekało tela dzieci, że mi sie na płacz zbiyrało na
myśl, że sie moga tam niy dostać. Czekałach dugo, nogami przebiyrałach,
piniondze trzimałach w rynce narychtowane. Jakoś mi sie wydarziło, żech
sie wcisła i dostała miyjsce na tym karasolu. Zapłaciłach se zaroz za
dwie rondy. No, myślałach, teraz to se choć roz festelnie pojeżdża i
byda mieć co spominać. To był tyn karasol co siedzynia wisiały na
lańcuchach. Dobrze, że mi niy prziszło siedzieć przed takim jednym
gupkiym. Biydno ta dziołcha co przed nim siedziała. Wyrobioł i kryncioł
tym stołeczkiym. Jak tyn karasol sie zaczon rozkryncać, trocha żech sie
boła. Potym żech furgała tak jak inksi. Niykerzy wyrobiali w lufcie, a
mie zaczło być trocha niydobrze. Jakoś to przetrzimałach. Karasol
zwolniył i pomału my sjyżdżali. Zatrzimoł sie i nastympno ronda zaś była
łobsadzono. Ale przeca jo sie zapłaciyła dwie rondy to musza jechać. Ta
drugo tura już była gorszo. Rzykałach po cichu coby już sie to
skończyło. Chyba djoboł mie pokusioł na ta jazda. Zdało mi sie, że to
trwo już poł dnia. Jak karasol stanoł to jo miała biyda slyź z tyj
huśtawki. Blado, możno modro abo zielono wylazłach ku mamie, ale niż ech
doszła toch rypła jak tyn jedyn łożyrok co kole naszyj chałpy
przechodziył. To jeszcze nic. Mama mie dźwigła, a jo te miyjsce bardzo
piyknie zaznaczyła wszystkim tym, coch w żołondku z łodpustu miała. Niy
zapomna tyj jazdy karasolym. Te dwie rondy stykły mi na cołki życie.
Nieroz przechodza kole tego miyjsca, teraz jest wybetonowane - i dobrze,
bo myśla, że nic by tam niy urosło.
Aniela
KROWA NA KROMFLEKACh
-
Złodziejstwo było, jest i bydzie! – tak zaczon godka Zeflik, kiery
prziszoł w łodwiedziny do znajomyj starszyj baby troszka z
pokrewiyństwa. - Co sie na tym świecie robi ?
Prziszołech żeby Wom pedzieć, że łogromnie złodzieje kradnom. Wybiyrajom
nawet z chlywa. Co Wy sam Teklo chowiecie? Mocie jeszcze ta krowa?. - A dyć mom. Ciynżko mi już przichodzi
łodbywani tyj gowiedzi, ale terazki zima nadchodzi , to niy musza
wyganiać a trocha mlyka i masła jednak bydzie. Swiynta chned bydom, trza
bydzie jaki kołocz ze syrym upiyc. Zeflik ani bardzo niy słuchoł co
łona godała, yno swoi kludzi: - Nojważniyjsze żeby sie umieć zachować.
Jakbyśćie cosik słyszeli, że Wom ktoś po siyni chodzi to nojlepij nie
wylazować. Udować, że sie niy słyszy. Wyleziecie – to Wos mogom
gruchnońć jakim norzyńdziym bez głowa. Tak sie już przidarzyło w
nikerych miyjscach. - Ty mosz Zeflik recht, jo by niy
wylazła, ale łoni sam przeca niy przidom. Dyć żech jest sama , z tego
ino żyja. Tekla wdowa, pora złotków po chopie
pynzyje miała. Wczas rano niy stowała jak bez lato, bo był grudziyń i
długo rano ćma. Za pora dni Tekla zaglondo bez łokno, śniega nawalyło,
cicho było ale łotwarte wrota. Łodzioła sie plyjtym, na szłapy wziyna
pantofle i wylazi łobejrzeć czy to wiater łotwar wrota, abo łona
zapomniała zawrzyć ich na noc. Ze siyni poradziła przelyź prosto do
chlywa. Zima buchła i na gymba, zaglondo – chlyw łotwarty a na placu
łodciśnione w śniegu babski kromfleki. Łokozało się, że krowa miała
łobute dwie pory babskich szczewików! Ślady za sobom złodziejaszki
zarozki pozaciyrali. Konszczek dali było już widać iny kolaje z fury, na
kero krowa wysmyczyli. Leciała Tekla dali, ale tam to już były same
koński kopyta i łodciski koł. - Jo wiym chto to boł… – pedziała Tekla.
Łokozało sie, że tyj samyj nocy we wiyncyj chlywach były taki
łodwiedziny. Krowy Tekla już niy ujrzała, a Zeflika tyż doś dugo we wsi
niy było… Niy wiym, czy tyn Zeflik to boł jaki
prorok, że poradził przewidzieć co bydzie ongyfer za sto lot, bo piyrsze
jego słowa to potwierdzajom.
Aniela Pynkalka
WODA
Bez wody niy byłoby możliwe życie na
ziymi. Wszyjscy ło tym wiymy. Wody potrzebuje tyn nojmyńszy chroboczek,
ptoszek, kiery siedzi w klotce, człowiek, gowiedź, zwierzina leśno i
cołko prziroda. Tu pomogo dużo deszcz, kiery w łodpowiednim czasie
przidzie. Bywo to roztomajncie. Nojwiyncyj wody potrzebuje jednak
człowiek. Jak to fajnie łodkryńcić kokotek, woda leci i biere sie jom
wiela ino sie chce. Łod rana sie zaczyno, jak ino sie z łożka stanie.
Higiyna musi być. Potym warzyni, rychtowanie śniodań, łobiadów,
wieczerzy a miyndzy tym jeszcze jakiś tyj, kawki, kompotki… Zaś późnij
pomywani i wszystki roboty zwionzane z porzondkami. Woda bierymy tyż na
myci autów, podlywani grzondek. Na blokach to niyroz zalywajom
somsiadów. Potym sie niy ma co dziwić, że somsiod z dołu ci nie łodpowiy
„dziyń dobry”. Nowe tapety abo malonek i już zalote, bo ktoś niy doł
pozór. Niykiedy to ni ma wina somsiada. Bierymy kompiele wonionce we
wannach, prysznice, czochromy sie w tyj wodzie wiela wlezie. Kożdy dziyń
jest tyla pranio, że pralka automatyczno niy nadonżo prać. Niykierzy
arbaje pierom jeszcze we „Franiach”. Najgorzij jednak jest jak przidzie
nom łodczytać licznik i okoże sie jaki słony rachunek bydzie za woda i
kanalizacjo. Niykiedy skuli tego rachunku jest trocha łostudy doma. W
tym miyjscu człowiek by sie nawet chcioł wrócic do tych czasów jak woda
była za darmo. Nosiło sie jom ze studnie do dom w kiblach. Nojgorzij
było jednak z praniym. Nojprzód trza było wody do dom nanosić, przigrzoć
na piecu, potym użyc jom do pranio na rompli, do płukanio i zaś wynosić
zmazano na dwór. Jakby tak wtedy nasze starki miały tela łachów do
pranio co dzisioj, to by możno im rynce uleciały, abo by zgupły. Teroz
sie dziynnie biere świyże łoblyczki ale som i tacy co unikajom wody i
czystych łoblyczek. Ino gorzij stoć wele takigo w autobusie… Piyrwej sie
piło woda prosto ze studnie. Niykiedy ktoś przechodził kole chałupy,
poprosił o woda to sie dostoł napić. Niyroz gorolki, co chodziyły z
rogolkami, fyrlaczkami i grabiami; siadły na placu zmynczone chodzyniem i
tyż dostały do picio woda. Do dzisiej som jeszcze studnie ale ludzie
terozki bojom sie ta woda pić skuli roztomajntych zanieczyszczyń. Teroz
do picio wszyscy kupujom woda ze sklepu – gazowano, niygazowano, z
rożnych źródeł. Reklama tyż swoje robi. Niykiere niy som wcale dobre,
ale jest w czym wybiyrać. Jest tyż taki łokryślyni – wodolyj, ale
wodolyjstwo niy mo nic wspólnego z tom żywom i mokrom wodom.
Aniela
Sztyrolistkowo koniczyna
To sie wydarziło downo, dobre 100 lot tymu.
Były to czasy kiedy po miastach i wsiach jeździyły roztomajnte tyjatry, cyrkuśniki i inksze jeszcze magiki. Pokazowali sztuczki, śpiywali i tak zarobiali na życie.
Przijechali tyż do Rybnika na sianny torg. Dużo tam było miyjsca to tyż dużo ludzi poradziyło ich łoglondać. Jedyn z tych cyrkuśników poradziył bardzo głośno godać beztóż łon zapowiadoł co bydzie. Zapowiedzioł czarodzieja, kiery zaroz wyloz z tyj budy. Pokozoł mały piniondz a za chwila już go wyciongo jednymu chopu zza ucha. To zaś z rynkowa zaczon wytrzonsać całe hołdy sznuptychli. Ludziska się prziglonali, gymby łotwiyrali i niy mogli sie pokapować jako łon to robi. Kwiotki naroz wyczarowoł i rozdowoł dziołszkom i babom. Ludzie byli zahipnotyzowani, łoczarowani, tak im sie to podobało. Co chwila było coś inkszego. Wyloz zaś tyn co to zapowiadoł i godo - teroz się ludkowie łobejrzyjcie jako to idzie wybildować kokota. Teroz tyn kokot pójdzie po linie i bydzie smyczył za sobom ruby balek drzewa. Ludzie zaglondajom, kiwiom głowami , że tyż to tak idzie wyćwiczyć takigo kokota. Miyndzy tymi ludziami znodła sie szykowno dziołszka , tako frelka kiero przechodziyła łod strony Chwalowic i zatrzimała sie na torgu. Trzimała koszyk pełny trowy. Jak łona usłyszała co łon godo ło kokocie to zaczła głośno wołać: - ludzie, czy wy ni mocie łoczów czy co, zaglondejcie, dyć tyn kokot idzie po rubyj boli i ciongnie za sobom ździebło słomy. Czy was łopyntało abo co. Ludzie zaczli szeptać i ruszać sie aż magik to zejrzoł i zawołoł ta frelka ku siebie. Łona zaś te same pedziała. Wtedy magik richtich jom zaczarowoł… Nogle sie ij zdało, że musi przelyź bez łogromno woda i zaczła dżwigać kiecki żeby sie niy zamoczyć. Była lobleczono po chłopsku , miała jakla i kiecka. Wody przibywało a łona coroz wyżyj kiecka dżwigała . Niy musza wom godać co było śmiychu jak jom ludzie widzieli. Nosiyły dziołchy dugie szwory, tóż niy zawsze miały pod spodkiym jeszcze cosik łobleczone. Takij gańby narobiył tej frelce tyn magol, że boroka uciekała du dom jak wiater. Łona te czary widziała bo miała przi sobie w tym koszyku z trowom sztyrolistno koniczyna a bezmała jak sie jom mo przi sobie to sie widzi te cygaństwa.
Aniela Pynkalka
Wybrane miyjsce
Lot tymu sporo pojechoł
Gustlik na kole po pynzyjo na poczta. Niż wyjechoł, jego Anka prosiyła
go żeby niy piół gorzoły. Łobiecoł , że niy. Tak tyż zrobiół. Przijechoł do dom ale po
drodze kupił se dwie flaszki piwa a że pynzyjo jest roz na miesionc to
jeszcze flaszka czegoś mocniyjszego. Flaszka skrył a piwo pokozoł. Jedne
wypiył , siedzioł i rozmyśloł kaj by sie tak siednyć żeby go Anka niy
widziała. Zaroz by mu to
skasowała.
Wpod mu do łepy pomyślonek. Na tym samym placu synek postawiył se nowo
chałupka. Jeszcze niy była skończono ale był już dach. Wzion se halbka
do kapsy i wylozł po drabinie na wiyrch. Z jednyj strony był brandgibel
to se tam siod i niy było go widać. Som do siebie godoł , że tu je fajne
miyjsce i że tu mu żodyn niy wlezie i niy upije mu ani łyka. Tu jest
zicher. Toż zicher tam było yny na jakiś czas. Jak sie flaszka zrobiyła
pusto chcioł stanyć ale niy szło. Wygramuldoł sie ku tymu murku i
wrzeszczy , że chce ślyść. Kieryś ze somsiadów słyszoł jakieś bebłanie i
ujrzoł go na dachu. Przilecioł na plac i pado pierona, ratujcie
Gustlika , dyć łon spadnie z dachu. Co tu teroz robić, chopy w robocie,
baby za słabe a kto by sie łopowożoł wlyź po niygo na dach. Anka pado: -
Muszymy jakoś to zrobić , niy bydymy przeca fojermanów wołać. Prziszła
somsiadka i zaczła do niygo piyknie godać coby tam siedzioł bo łona mu
zaroz pomoże. Usłuchnył. Pogoda zrobiyła sie szpetno, zaczło padać i jak
na poczontek listopada już było zima. Gustlik cały mokry umaraszony
czekoł na wybawiyni. Mioł szczyńści bo jedyn somsiod prziszoł z roboty
trocha pryndzyj i wzion się za akcjo. Kole chałupy stoł taki
prowizoryczny rynczny wyciong. Prziwiesiół na lańcuchy kara i wywindowoł
jom do góry. Potym po drabinie wyloz na dach a łobsługom wyciongu
zajeny się baby. Wraziół Gustlika do kary i pomału zjechoł śnim na dół,
bo tyn już na szłapach niy poradziół ustoć. Na drugi dziyń jak
prziszoł
do siebie to łogromnie żałowoł i wszystkich przeproszoł i som na sia boł
zły, że taki boł gupi. No, dobrze , że to sie tak skończyło. Trza
prziznać, że pomyslonek żeby tam sie ulokować był nadzwyczajny i
nadowołby sie do rejestru najgupszych pomysłów. Wierza, że takich
gupolów
skoro niy bydzie.
Aniela Pynkalka
Jako to z tom kozom było
Maryjka miyszkała na wsi i miała koza, kroliki i kury. Kury
zawsze wypuszczała na plac , króliki pofutrowała a koza przibiyła na
trowa.
Roz prziszła du dom i pado do swojigo chopa Wilusia, że trzeba
bydzie cojś z tom kozom patrzeć bo bez przerwy meczy i łogonym mele.
- Wiluś – padała, - Weź jom i zakludź do kawalyra. Przeca nom
sie tyż małe koziczki przidajom. Bydziesz musioł iść do drugij wsi, bo u
nos już żodyn kozła niy chowie. Niy ma to zaś aż tak daleko. Wiluś
słuchoł i aż mu sie niydobrze zrobiyło, bo sie kiepsko czuł. Wczoraj po
połedniu sie trefioł na piwie ze starymi komplami jeszcze z roboty.
Suszyło go, że aż w karku piszczało. Piniondze jaki mioł wszystki udoł.
Strach sie mioł łodezwać do baby coby go retła w ciyrpiyniu, ale jak
usłyszoł:
- Sam mosz piniondze i targej czympryndzyj z tom kozom wartko
sie łoblyk, zapion koza na posek i poszoł.
Dość dugo go niy było. Jak prziszoł, Maryjka miała już łobiod na
stole. Za bardzo mu niy smakowoł, bo to boł yno żur. Minyło pora dni a
koza zajś wyrobio na nowo.
- Suchej Wiluś - pado Maryjka, - Trza bydzie jeszcze roz iść do
tego majstra, do poprawki. Teroz pójdymy łoba. Wiluś aż ciyrp ale sie
niy łodzywoł…
Jak prziśli na miyjsce Maryjka zostawiyła Wilusia i koza na
placu i sama zaklupała do dzwiyrzi. Wylazła właścicielka tego capa i
Maryjka zaczła godka :
- My z kozom.
- Ja, dobrze – padała gospodyni - zaroz go wypuszcza.
- Czy wy go tak licho futrujecie, że musza ta koza drugi roz sam
gonić. Jo wom już dzisioj niy zapłaca. Niy byda na darmo piniyndzy
wyciepować – pado Maryjka.
- Ale słuchejcie yno, dyć ta koza sam jeszcze niy była. Dyć
pamiyntom… Wtedy Maryjka wejrzała na Wilusia, a tyn zaglondoł kajś do
ślepyj wsi yno niy na nia. Kapła sie, że to jest coś niy richtich.
Gospodyni wypuściyła majstra a koza prziszła du dom już
zadowolono.
W doma było trocha łostudy jak wylazło na wiyrch , że te
piniondze na koza Wiluś przepiył na piwie, a koza bez tyn czas była
prziwionzano do płota wele sklepu..
Maryjka dziepiyro wyboczyła Wilusiowi jak sie znodły dwie
koziczki i jedyn koziołek..
Kwaśno kapusta
Bardzo czynsto na ślonskich stołach pojawio sie bigos. Wiymy ło
tym, że głownym składnikiym jest kwaśno kapusta. Kupujymy w sklepach
małe torbki abo tako do nawożynio z kibelka. Niyroz kupi się tako, że aż
pysk poradzi na rymby przewrocić. Coroz myni gospodynie robiom se same w
doma kwaśno kapusta. Piyrwej familije były wielki to tyż kożdy dziyń
warzyli jakiś ajntopf, przeważnie kapuśniok. Musieli tyj kapusty dużo
zakisić. Pamiyntom, jak starka kożdy rok musieli mieć w pywnicy cołko
beczka. Mieli swoja kapusta z pola ale jak już przestali łobrobiać pole,
to kupowali. Przeważnie kole dwóch cetnorów. Musiało to być zrobione
przed Wszystkimi Świyntymi. Mieli łogromno beczka dymbowo. Przed
kiszyniym trza było ta beczka wyparzić wrzoncom wodom , potym jeszcze
cołko fajnie wymyć, przewrócić do góry dnym żeby wszystko śnij wykapało i
wyschło. Głowki kapusty musiały być fajnie, czysto łobrane i
pokarbowane. Kroło sie je na stole, na desce i ukłodało do misek abo
garców a potym sie kronżało na drzewiannyj tarze. Ale było przi tymu
roboty… Ta pokronżano kapusta dowało sie do wanny a stond już do beczki
kłaść. Na spodek koper, kapusta, sol, kminek i tak przekłodać. Starzik
musieli się nojprzód porzondnie umyć, dugo moczyć nogi, żeby mogli ta
ciynszko robota wykonać ( niy, szwajów niy mieli.) i łoblyc czyste
spodnioki. Jak starzik zaczli deptać, to starka co chwila dociepowali
nowy ladong. Jak już pora takich porcyji wciepli to sie zaczyna
pokazować woda i starzik musieli łodlywać gorczkiym do kibelka. Deptali,
deptali i byli coroz wyżyj deki w tyj pywnicy. Tak sie w tyj beczce
nachodziyli, że niy wiym wiela kilometrow zrobiyli. Na koniec wyleźli z
tyj beczki i faronym zaś szłapy myć w ciepłyj wodzie bo ich aż uziombało
i szczypało łod soli. Starka już gibko narychtowali waszpek z wodom, a
za robota starzik dostali sznapsa na rozgrzywka. . Starka musieli
jeszcze porzondek kole beczki zrobić, na beczka położyć szpecjalnie
zrobione dymbowe deseczki i kamiyń. Przikryli płóciynnym serwetkym .
Trza było doczkać ze dwa tydnie aże zacznie sie kisić. Bez tyn czas trza
było doglondać bo się robiyły zmiany w beczce. Ale sie łopłacało.
Starka potym poła rozdali, bo przichodziyły wnuki i godały: - Starko,
dejcie mamie trocha kapusty bo je łogromnie dobro, a tatulkowi dejcie do
zbonka kwaski sie napić.
„Łod tygodnia do tygodnia
coroz bardzi schna i chudna.
Moja staro mizeroczka
Już wyglondo jak ta koczka,
pysk mo chudy, wynyndzniony
no, troszka go tam mo zaokronglony…
Roz mi moja staro mlasła:
-„Ty, wiysz skond byś dostoł masła?
Mosz na wsi ujca zamożnego,
weź torba i jedź do niego.”
Pożyczołech se wielkij torby
Łod naszego somsiada Borby,
no i wio do Porymby
żeby zgłobić coś na zymby.
Ciotka z ujcym doma byli
bardzo piyknie mie przijyni,
ino jak moja torba ujrzeli
to ze strachu aż struchleli:
- „Dobrze synku, że zajrzołeś
ale lichy dzień wybrołeś.
U nos biyda aże piszczy,
widać, że i ciebie niszczy.
Choć trzi krowy doma momy
ale suchy chlyb jodomy,
masła nima łodrobinki
no a syra – ani ślinki.
Mlyko trzeba wloć prosiyńciu
troszka kapnyć tyż cielyńciu…
Wy mie złość sie łobudziła
i siarczyście mnom targnyła.
Jak żech krziknoł na ujca śmiało,
to w całym domostwie aż zagrzmiało.
Kiej wom miylsze som cieluchy
niż przociele głodne brzuchy,
to wom tyn dom zaczaruja
i dobytek wasz zrujnuja.
Namalowołech na ścianie trzi krziżyki
i padołech:
„Maskus Paskus Kubikulion
Manyhitis in fajtulion..”
Ciotka z ujcym wystraszyni
szprongiym skoczyli do siyni.
Chned sie znodli z gomołkami,
masłym, syrym i jajcami.
Torba moja aż pynkała,
a jak mie moja staro ujrzała,
to krziknyła jak na weselisku
i cmuknyła mie po pysku.
Zeżarte piniondze
Powiym Wom, co sie przitrefiyło mojij kamratce jak była małom
dziołszkom. No, już zaczła chodzić do szkoły bo to boł rok 1947. Była
jedynoczkom. Jak sie yno trocha ciepło zrobiyło Ucyjka trefiała sie
kożdy dziyń przed grubskim familokiym z dzieciami łod somsiadów .
Prziszło lato i feryje. Zrobiyła sie jakoś zmierzło i łojciec padoł , że
lepij by było, jakby tak na trocha kajś pojechała.
Przeca mo starzików i ciotka co miyszkajom pora kilometrow
stond. Ucyjka sie zgodziyła , narychtowała se paketek i łojciec na kole,
na gypyjkhaltrze, zawiózł jom do starki. Drogom musiała dać pozór na
kromfleki, żeby ich do szpajchów niy łapło. Została tam na tydziyń.
Starka sie uradowała , że Ucyjka przijechała ale troszka sie starała bo
było przed wypłatom. Padała, że ni może teroz żodnych maszketów kupić bo
teroz ni mo piniyndzy. Ucyjka padała, że mo na lemunada abo pora
lizoków, abo szkloków. No, to starka łoddychła. Ucyjka bawiyła sie z
kuzynami. Skokali bez sznora , bawiyli sie w grziba, w klipa i
roztomajnte jeszcze gry wynokwiali. Ucyjka chciała pokozać tym ze wsi,
jak łona sie poradzi bawić we sklep. Narychtowali na dworze dwa stołki a
miyndzy nimi położyli biglbret, co miało im zastompić łobecno lada.
Naszczigli szajnów ze starych gazet i Ucyjka sprzedowała roztomajnte
klamory. Fajnie sie bawiyli ale na chwila tyn sklep łopuściyli. Nie dali
pozór i naroz kieryś zejrzoł jak koza co sie pasła na zegrodzie stoi we
sklepie i zeżyro jakiś papiórki. - Ratonku, moji piniondze, starko,
ciotko! - woło Ucyjka.
Starka z ciotkom przileciały, szarpiom koza, pysk łotwiyrajom,
bo chcom te piniondze wyciongnonć ale było już za niyskoro, bo koza już w
pysku nic niy miała. Ciotka wylynkano chciała nawet ta koza poderżnyć
ale starka jom zatrzimała. - Doczkej ino - padała i kalup poleciała do
dom, dżwigła sztrołzak na łóżku bo tam w rogu miała skowano pończocha a w
niyj trocha naswijanych w rolka na czorno godzina piniyndzy. Zaroz była
nazod i pyto sie wiela tych piniyndzy ta koza zeżarła. Ucyjka sie kapła
i padała starce, że to niy były te piniondze na maszkety yno ze starych
gazet zrobione. Starka pot z czoła łotarła, i padała , że strachu to ji
nagnała, a nerwów jom to kosztowało bo sie ji zdało , że Piotrowe wrota
już widzi..
Ucyjka prosiyła starki, żeby ło tym niy pedzieli tatulkowi bo by
możno na tym kole jak pojedzie nazod niy usiedziała…
Fridka
- Podź symnom na grziby, padała mi znajomo kiero szła do lasa.
- Niy, niy póda , szłapska mie bolom a jeszcze bych możno jakich
gadówów nazbiyrała.
Wola sie siednyć i coś napisać. A łona mi na to - ło czym to
jeszcze chcesz pisać, dyć już wszystko zostało napisane, pedzane. Kożdy
dziyń gazeciska wyciongajom na światło dziynne nawet nojstarsze
zdarzynia. Poradzom kożdego na wylot przewiertać. Ale somsiod Ignac,
kiery to słyszoł pedzioł: - Ja, to prowda ale kożdy przeca pisze inacyj.
Wiym, że majom recht bo ło sklepach i kupowaniu to się czynsto
czyto. A ło tym chca napisać.
Z kożdym dniym przibywo tych wielkich supermarketów. Bardzo
fajnie sie tu kupuje a nojlepij, jak sie mo trocha wiyncyj kasy. Jadymy
tym wózkiym i ciepiymy do niego. Niyroz trza sie wrocić i nazod położyć
na fach co sie wziyno, bo trefi sie tako sama rzecz yno tońszo .
Poradzić sie nima bardzo kogo, bo ekspedientki tu som ale biyda je
trefić. Chcesz coś kupić to jest żeś na siebie skozany. W tym miyjscu
przipominajom mi sie lata piyńćdziesionte minionego stulecio. Pamiyntom
tako sprzedowaczka co to richtich umiała sprzedować. Łona dycki miała
tela klientow , że to sie w glowie niy mieści. Wszyjscy yno chcieli,
żeby łona ich łobsłużyła. Trza prziznać, że miała talynt do
sprzedowanio, przi tym była jeszcze gryfno, poradziyła wszystkim
dogodzić i doradzic. Była gibko ale tyż bardzo ciyrpliwo , wyrozumialo i
poradziyła pomóc. Kozdy chcioł żeby go Fridka łobsłużyla. Taki niy
musiol wiedzieć jaki nomer ancuga mu trzeba, abo jaki nomer kragla, jak
chcioł kupić koszula, bo mu kark myjtermasym zaroz zmierzyła.. Niy wiym
coby dzisiyjsze sprzedowaczki pedziały jakby sie tak kto spytoł:
- Paniczko, majom łoni taki gumilejzony ?
Fridka na to odpedziała, że to konszczek dalij we sklepie z
kołami.
-Coż to godocie, przeca sam u wos moja somsiadka kupiyła, to tak
łotok chopu do roboty łoblyc , taki ancug.
- A tóż możno byście chcieli kombinyjzon ?
– No no, to sie tak jakoś nazywo.
Inkszo prziszła i chciała ziomper, zeksiony i padała:
- Myśla, że wiedzom co to jest , przeca już teroz nima honuców.
Jeszcze inkszo padała, ze chce chopu kupić trzikołowo koszula.
Fridka sie łogromnie zaczła śmioć i tak do błoznow padała , że som
sztyrykołowe i zaroz podała trykotowo podkoszulka.
Nikere baby to przichodziyły z takimi gupotami, ale Fridka se
śnimi poradziyła. Przichodziyli tyż do nij chyntnie kupować osoby z
inkszych stron Polski , tacy co to nakaz pracy po szkołach dostowali tu,
na Ślonsku. Umiała sie ze wszystkimi dogodać. Jedna baba co miyszkała
blisko tego sklepu niy poradziyła sie zdecydować, jaki mo sie kupić
kostim za piniondze, co dostała łod chopa na urodziny. Fridka tak dobrze
ji doradziyła , że chop padoł:
- Ela, zaniyś Fridzie konszczek dorty z tych urodzin bo łonyj to
sie noleży, dojś sie z tobom natropiyła, a ciebie bardzo w nim pasuje.
Fridka miała dużo pochwał w ksionżce życzyń i zażalyń..
Wiycie, to niy znaczy , że nima teroz fajnych i grzecznych
sprzedowaczek, som, a nikere to skuli tego żeby niy stracić roboty. Ja,
som tyż fajne.
Do dzisiej som tyż bardzo wymyślaci klienci, kierzi majom
pretynsje nawet do piekorzi , że krziwych rożków napiykli.