Archiwum

Opowiostki od Aniele "Pynkalki"


Znojdziecie tukej  piykne opowiostki, kere napisała po naszymu

Aniela, moja kamratka szkolno z Wielopola.

  Mo łona swoj pseudonim "Pynkalka" i tak sie podpisuje
pod swojimi opowiostkami.

Wielopolanie napewno bydom wiedzieć co to jest ta "Pynkalka"

a ci co niy wiedzom, toż im yno powiym,

że taki miano mo kympka, z keryj my za bajtli jeździyli na sonkach bez zima.

Aniela sie na tyj kympie urodziyła i tam miyszkała długi lata.

Na ta pamiontka taki se przibrała pseudonim.

Teraz już wiycie kaj wrazić ta Aniela Pynkalka, toż możecie se tyż poczytać,

co łona napisała.

...............................................................


MADLYNA


Powiym Wom, co sie roz wydarzyło mojyj starce Franciszce. Miała takigo pecha, że musiała jechać do samego Lajbcig (Lipsk), coby starzika wybronić w sondzie. Wszystko sie zaczło łod tego, że starka pojechali do Rybnika a starzik byli w doma i warzyli łobiod. Bez połednie prziszoł brat łod starki, z prośbom coby go starzik łostrzigli jeszcze przed świyntami. Pod łoknym na placu była ławka. To boł grudzień, pora dni przed wilijom , ale było piyknie. Starzik wejrzeli do łokna, a tam na ławce siedzi jakoś baba. Poznali łoni, że to jest tako dość znano staro dziywka - Madlyna. Starzik wyleźli na plac i pytajom się co łona tukej robi. Łodpoczywom - pedziała.   Fortka trzasła i na placu znod sie naroz feszter, kiery sie zaczon fest wadzić po niemiecku z tom babom. Mianowoł jom złodziejkom, nic wert babom i chcioł jom piznonć. Wtedy starzik stanyli w łobronie Madlyny i wyciepli fesztra z placu. Feszter pogroziył starzikowi za fortkom, szpetnie sprzezywoł po nimiecku i pedzioł, że fest pożałuje tego co zrobiył. Jak poszoł, starzik sie spytali Madlyny za cóż to jom tak szpetnie tyn feszter łobrażoł. Ano, padała - byłach w lesie na kristbaumy i łon mie widzioł. Przecaż sam nic niy ma. Ja, mom padała - na waszym placu , za chlywym. Tymu wszystkiymu prziglondoł sie szwagier Albert , kiery nic dobrego niy wróżył w tyj sprawie. Starzik gibko polecioł za chlyw i woło:  babo, jak żeście mogli tela lasa wyrżnonć, nima wom to szkoda?. A dyć niy, pójda na torg i sprzedom. Starzikowi sie nogi ugnyły. Jak starka prziśli do dom i starzik wszystko łopedzieli to zaroz wiedzieli, że pójdzie Ludwik siedzieć.

Aniela Pynkalka




Karasol




Dzisiej, to dzieciska majom sie blank inacyj niż my sie mieli. Majom tela roztomańtych graczków, majom koła, motorowery, komputery., mogom chodzić do figlorajow. Nikierzy majom szczynści wygrać loteryje, konkursy a za to mogom jechać łobejżeć Disneyland. Możno to jest i szczynści ale jo by tam niy pojechała. Do dzisiej pamiyntom odpust w Rybniku a było to 13 czerwca szterdziestego siódmego roku w łobecnyj bazylice Sw. Antoniego (wtedy to boł jeszcze kościół Św. Antoniczka). Rano poszli my wszyjscy do kościoła. Przi budach kupiyli nom tytka pierników, trocha łodpustowych bombonów i po baliku na gumie. Po połedniu wybrali my sie z bratym i łojcami na karasole. Pogoda była piykno. Na miyjscu teraźniyjszego budynku Policyje boł wtedy wielki plac i tam sie mieścioł sianny torg. W niedziele plac boł wolny. Łogromny karasol sie łobracoł a wszystki stołeczki były zajynte. W kolejkach czekało tela dzieci, że mi sie na płacz zbiyrało na myśl, że sie moga tam niy dostać. Czekałach dugo, nogami przebiyrałach, piniondze trzimałach w rynce narychtowane. Jakoś mi sie wydarziło, żech sie wcisła i dostała miyjsce na tym karasolu. Zapłaciłach se zaroz za dwie rondy. No, myślałach, teraz to se choć roz festelnie pojeżdża i byda mieć co spominać. To był tyn karasol co siedzynia wisiały na lańcuchach. Dobrze, że mi niy prziszło siedzieć przed takim jednym gupkiym. Biydno ta dziołcha co przed nim siedziała. Wyrobioł i kryncioł tym stołeczkiym. Jak tyn karasol sie zaczon rozkryncać, trocha żech sie boła. Potym żech furgała tak jak inksi. Niykerzy wyrobiali w lufcie, a mie zaczło być trocha niydobrze. Jakoś to przetrzimałach. Karasol zwolniył i pomału my sjyżdżali. Zatrzimoł sie i nastympno ronda zaś była łobsadzono. Ale przeca jo sie zapłaciyła dwie rondy to musza jechać. Ta drugo tura już była gorszo. Rzykałach po cichu coby już sie to skończyło. Chyba djoboł mie pokusioł na ta jazda. Zdało mi sie, że to trwo już poł dnia. Jak karasol stanoł to jo miała biyda slyź z tyj huśtawki. Blado, możno modro abo zielono wylazłach ku mamie, ale niż ech doszła toch rypła jak tyn jedyn łożyrok co kole naszyj chałpy przechodziył. To jeszcze nic. Mama mie dźwigła, a jo te miyjsce bardzo piyknie zaznaczyła wszystkim tym, coch w żołondku z łodpustu miała. Niy zapomna tyj jazdy karasolym. Te dwie rondy stykły mi na cołki życie. Nieroz przechodza kole tego miyjsca, teraz jest wybetonowane - i dobrze, bo myśla, że nic by tam niy urosło.

Aniela



KROWA NA KROMFLEKACh




- Złodziejstwo było, jest i bydzie! – tak zaczon godka Zeflik, kiery prziszoł w łodwiedziny do znajomyj starszyj baby troszka z pokrewiyństwa.
- Co sie na tym świecie robi ? Prziszołech żeby Wom pedzieć, że łogromnie złodzieje kradnom. Wybiyrajom nawet z chlywa. Co Wy sam Teklo chowiecie? Mocie jeszcze ta krowa?.

- A dyć mom. Ciynżko mi już przichodzi łodbywani tyj gowiedzi, ale terazki zima nadchodzi , to niy musza wyganiać a trocha mlyka i masła jednak bydzie. Swiynta chned bydom, trza bydzie jaki kołocz ze syrym upiyc. Zeflik ani bardzo niy słuchoł co łona godała, yno swoi kludzi: - Nojważniyjsze żeby sie umieć zachować. Jakbyśćie cosik słyszeli, że Wom ktoś po siyni chodzi to nojlepij nie wylazować. Udować, że sie niy słyszy. Wyleziecie – to Wos mogom gruchnońć jakim norzyńdziym bez głowa. Tak sie już przidarzyło w nikerych miyjscach.

- Ty mosz Zeflik recht, jo by niy wylazła, ale łoni sam przeca niy przidom. Dyć żech jest sama , z tego ino żyja.

Tekla wdowa, pora złotków po chopie pynzyje miała. Wczas rano niy stowała jak bez lato, bo był grudziyń i długo rano ćma. Za pora dni Tekla zaglondo bez łokno, śniega nawalyło, cicho było ale łotwarte wrota. Łodzioła sie plyjtym, na szłapy wziyna pantofle i wylazi łobejrzeć czy to wiater łotwar wrota, abo łona zapomniała zawrzyć ich na noc. Ze siyni poradziła przelyź prosto do chlywa. Zima buchła i na gymba, zaglondo – chlyw łotwarty a na placu łodciśnione w śniegu babski kromfleki. Łokozało się, że krowa miała łobute dwie pory babskich szczewików! Ślady za sobom złodziejaszki zarozki pozaciyrali. Konszczek dali było już widać iny kolaje z fury, na kero krowa wysmyczyli. Leciała Tekla dali, ale tam to już były same koński kopyta i łodciski koł.

- Jo wiym chto to boł… – pedziała Tekla. Łokozało sie, że tyj samyj nocy we wiyncyj chlywach były taki łodwiedziny. Krowy Tekla już niy ujrzała, a Zeflika tyż doś dugo we wsi niy było…

Niy wiym, czy tyn Zeflik to boł jaki prorok, że poradził przewidzieć co bydzie ongyfer za sto lot, bo piyrsze jego słowa to potwierdzajom.


Aniela Pynkalka



WODA




Bez wody niy byłoby możliwe życie na ziymi. Wszyjscy ło tym wiymy. Wody potrzebuje tyn nojmyńszy chroboczek, ptoszek, kiery siedzi w klotce, człowiek, gowiedź, zwierzina leśno i cołko prziroda. Tu pomogo dużo deszcz, kiery w łodpowiednim czasie przidzie. Bywo to roztomajncie. Nojwiyncyj wody potrzebuje jednak człowiek. Jak to fajnie łodkryńcić kokotek, woda leci i biere sie jom wiela ino sie chce. Łod rana sie zaczyno, jak ino sie z łożka stanie. Higiyna musi być. Potym warzyni, rychtowanie śniodań, łobiadów, wieczerzy a miyndzy tym jeszcze jakiś tyj, kawki, kompotki… Zaś późnij pomywani i wszystki roboty zwionzane z porzondkami. Woda bierymy tyż na myci autów, podlywani grzondek. Na blokach to niyroz zalywajom somsiadów. Potym sie niy ma co dziwić, że somsiod z dołu ci nie łodpowiy „dziyń dobry”. Nowe tapety abo malonek i już zalote, bo ktoś niy doł pozór. Niykiedy to ni ma wina somsiada. Bierymy kompiele wonionce we wannach, prysznice, czochromy sie w tyj wodzie wiela wlezie. Kożdy dziyń jest tyla pranio, że pralka automatyczno niy nadonżo prać. Niykierzy arbaje pierom jeszcze we „Franiach”. Najgorzij jednak jest jak przidzie nom łodczytać licznik i okoże sie jaki słony rachunek bydzie za woda i kanalizacjo. Niykiedy skuli tego rachunku jest trocha łostudy doma. W tym miyjscu człowiek by sie nawet chcioł wrócic do tych czasów jak woda była za darmo. Nosiło sie jom ze studnie do dom w kiblach. Nojgorzij było jednak z praniym. Nojprzód trza było wody do dom nanosić, przigrzoć na piecu, potym użyc jom do pranio na rompli, do płukanio i zaś wynosić zmazano na dwór. Jakby tak wtedy nasze starki miały tela łachów do pranio co dzisioj, to by możno im rynce uleciały, abo by zgupły. Teroz sie dziynnie biere świyże łoblyczki ale som i tacy co unikajom wody i czystych łoblyczek. Ino gorzij stoć wele takigo w autobusie… Piyrwej sie piło woda prosto ze studnie. Niykiedy ktoś przechodził kole chałupy, poprosił o woda to sie dostoł napić. Niyroz gorolki, co chodziyły z rogolkami, fyrlaczkami i grabiami; siadły na placu zmynczone chodzyniem i tyż dostały do picio woda. Do dzisiej som jeszcze studnie ale ludzie terozki bojom sie ta woda pić skuli roztomajntych zanieczyszczyń. Teroz do picio wszyscy kupujom woda ze sklepu – gazowano, niygazowano, z rożnych źródeł. Reklama tyż swoje robi. Niykiere niy som wcale dobre, ale jest w czym wybiyrać.
Jest tyż taki łokryślyni – wodolyj, ale wodolyjstwo niy mo nic wspólnego z tom żywom i mokrom wodom.

Aniela


 
 
Sztyrolistkowo  koniczyna

To sie  wydarziło  downo,  dobre  100  lot  tymu.  
Były   to  czasy  kiedy   po  miastach   i  wsiach   jeździyły  roztomajnte  tyjatry,  cyrkuśniki   i   inksze  jeszcze  magiki.  Pokazowali  sztuczki,  śpiywali  i  tak  zarobiali  na   życie.
Przijechali  tyż  do  Rybnika  na  sianny  torg.  Dużo  tam  było  miyjsca  to  tyż  dużo  ludzi   poradziyło ich   łoglondać. Jedyn  z  tych  cyrkuśników  poradziył  bardzo  głośno  godać  beztóż  łon  zapowiadoł  co  bydzie.  Zapowiedzioł   czarodzieja,  kiery  zaroz  wyloz  z  tyj   budy.  Pokozoł  mały piniondz  a  za  chwila  już  go  wyciongo  jednymu  chopu  zza   ucha.   To  zaś   z  rynkowa  zaczon  wytrzonsać  całe  hołdy  sznuptychli. Ludziska   się  prziglonali,  gymby  łotwiyrali  i  niy  mogli  sie  pokapować  jako  łon  to  robi.   Kwiotki   naroz   wyczarowoł  i  rozdowoł   dziołszkom  i  babom. Ludzie  byli  zahipnotyzowani,  łoczarowani,  tak  im  sie  to podobało. Co  chwila  było  coś  inkszego.  Wyloz  zaś   tyn  co to  zapowiadoł  i  godo  - teroz  się  ludkowie   łobejrzyjcie  jako  to  idzie  wybildować   kokota. Teroz  tyn kokot  pójdzie  po  linie  i  bydzie  smyczył   za  sobom  ruby  balek  drzewa.  Ludzie zaglondajom, kiwiom  głowami ,  że tyż  to tak  idzie   wyćwiczyć  takigo  kokota.  Miyndzy  tymi   ludziami  znodła  sie  szykowno dziołszka ,  tako  frelka  kiero  przechodziyła  łod  strony  Chwalowic  i  zatrzimała  sie  na  torgu.  Trzimała  koszyk  pełny  trowy.  Jak  łona  usłyszała  co  łon  godo  ło  kokocie  to zaczła  głośno  wołać: -   ludzie,  czy   wy  ni  mocie  łoczów  czy co,  zaglondejcie,  dyć  tyn  kokot  idzie  po  rubyj   boli   i  ciongnie  za sobom  ździebło  słomy.  Czy was  łopyntało  abo co.  Ludzie  zaczli  szeptać  i  ruszać  sie  aż  magik  to  zejrzoł  i  zawołoł  ta  frelka  ku  siebie. Łona  zaś  te  same  pedziała.  Wtedy  magik  richtich  jom  zaczarowoł…  Nogle  sie  ij  zdało,  że  musi  przelyź   bez  łogromno  woda  i  zaczła  dżwigać  kiecki   żeby  sie  niy  zamoczyć. Była  lobleczono  po  chłopsku ,  miała  jakla  i  kiecka.    Wody  przibywało  a  łona  coroz   wyżyj  kiecka   dżwigała . Niy  musza  wom  godać  co  było  śmiychu  jak  jom   ludzie  widzieli.  Nosiyły  dziołchy  dugie  szwory,  tóż  niy  zawsze  miały  pod  spodkiym  jeszcze   cosik  łobleczone.  Takij  gańby  narobiył  tej  frelce  tyn  magol,  że  boroka  uciekała  du dom  jak  wiater. Łona  te czary  widziała  bo  miała  przi  sobie  w  tym   koszyku   z  trowom  sztyrolistno  koniczyna  a bezmała  jak  sie  jom  mo  przi  sobie  to  sie   widzi  te  cygaństwa.

 
Aniela Pynkalka



Wybrane miyjsce


Lot tymu sporo pojechoł Gustlik na kole po pynzyjo na poczta. Niż wyjechoł, jego Anka prosiyła go żeby niy piół gorzoły. Łobiecoł , że niy. Tak tyż zrobiół.

Przijechoł do dom ale po drodze kupił se dwie flaszki piwa a że pynzyjo jest roz na miesionc to jeszcze flaszka czegoś mocniyjszego. Flaszka skrył a piwo pokozoł. Jedne wypiył , siedzioł i rozmyśloł kaj by sie tak siednyć żeby go Anka niy widziała.

Zaroz by mu to skasowała. Wpod mu do łepy pomyślonek. Na tym samym placu synek postawiył se nowo chałupka. Jeszcze niy była skończono ale był już dach. Wzion se halbka do kapsy i wylozł po drabinie na wiyrch. Z jednyj strony był brandgibel to se tam siod i niy było go widać. Som do siebie godoł , że tu je fajne miyjsce i że tu mu żodyn niy wlezie i niy upije mu ani łyka. Tu jest zicher. Toż zicher tam było yny na jakiś czas. Jak sie flaszka zrobiyła pusto chcioł stanyć ale niy szło. Wygramuldoł sie ku tymu murku i wrzeszczy , że chce ślyść. Kieryś ze somsiadów słyszoł jakieś bebłanie i ujrzoł go na dachu. Przilecioł na plac i pado pierona, ratujcie Gustlika , dyć łon spadnie z dachu. Co tu teroz robić, chopy w robocie, baby za słabe a kto by sie łopowożoł wlyź po niygo na dach. Anka pado: - Muszymy jakoś to zrobić , niy bydymy przeca fojermanów wołać. Prziszła somsiadka i zaczła do niygo piyknie godać coby tam siedzioł bo łona mu zaroz pomoże. Usłuchnył. Pogoda zrobiyła sie szpetno, zaczło padać i jak na poczontek listopada już było zima. Gustlik cały mokry umaraszony czekoł na wybawiyni. Mioł szczyńści bo jedyn somsiod prziszoł z roboty trocha pryndzyj i wzion się za akcjo. Kole chałupy stoł taki prowizoryczny rynczny wyciong. Prziwiesiół na lańcuchy kara i wywindowoł jom do góry. Potym po drabinie wyloz na dach a łobsługom wyciongu zajeny się baby. Wraziół Gustlika do kary i pomału zjechoł śnim na dół, bo tyn już na szłapach niy poradziół ustoć.

Na drugi dziyń jak prziszoł do siebie to łogromnie żałowoł i wszystkich przeproszoł i som na sia boł zły, że taki boł gupi. No, dobrze , że to sie tak skończyło. Trza prziznać, że pomyslonek żeby tam sie ulokować był nadzwyczajny i nadowołby sie do rejestru najgupszych pomysłów.

Wierza, że takich gupolów skoro niy bydzie.


Aniela Pynkalka





Jako to z tom kozom było


Maryjka miyszkała na wsi i miała koza, kroliki i kury. Kury zawsze wypuszczała na plac , króliki pofutrowała a koza przibiyła na trowa.
Roz prziszła du dom i pado do swojigo chopa Wilusia, że trzeba bydzie cojś z tom kozom patrzeć bo bez przerwy meczy i łogonym mele.
- Wiluś – padała, - Weź jom i zakludź do kawalyra. Przeca nom sie tyż małe koziczki przidajom. Bydziesz musioł iść do drugij wsi, bo u nos już żodyn kozła niy chowie. Niy ma to zaś aż tak daleko. Wiluś słuchoł i aż mu sie niydobrze zrobiyło, bo sie kiepsko czuł. Wczoraj po połedniu sie trefioł na piwie ze starymi komplami jeszcze z roboty. Suszyło go, że aż w karku piszczało. Piniondze jaki mioł wszystki udoł. Strach sie mioł łodezwać do baby coby go retła w ciyrpiyniu, ale jak usłyszoł:
- Sam mosz piniondze i targej czympryndzyj z tom kozom wartko sie łoblyk, zapion koza na posek i poszoł.
Dość dugo go niy było. Jak prziszoł, Maryjka miała już łobiod na stole. Za bardzo mu niy smakowoł, bo to boł yno żur. Minyło pora dni a koza zajś wyrobio na nowo.
- Suchej Wiluś - pado Maryjka, - Trza bydzie jeszcze roz iść do tego majstra, do poprawki. Teroz pójdymy łoba. Wiluś aż ciyrp ale sie niy łodzywoł…
Jak prziśli na miyjsce Maryjka zostawiyła Wilusia i koza na placu i sama zaklupała do dzwiyrzi. Wylazła właścicielka tego capa i Maryjka zaczła godka :
- My z kozom.
- Ja, dobrze – padała gospodyni - zaroz go wypuszcza.
- Czy wy go tak licho futrujecie, że musza ta koza drugi roz sam gonić. Jo wom już dzisioj niy zapłaca. Niy byda na darmo piniyndzy wyciepować – pado Maryjka.
- Ale słuchejcie yno, dyć ta koza sam jeszcze niy była. Dyć pamiyntom… Wtedy Maryjka wejrzała na Wilusia, a tyn zaglondoł kajś do ślepyj wsi yno niy na nia. Kapła sie, że to jest coś niy richtich.
Gospodyni wypuściyła majstra a koza prziszła du dom już zadowolono.
W doma było trocha łostudy jak wylazło na wiyrch , że te piniondze na koza Wiluś przepiył na piwie, a koza bez tyn czas była prziwionzano do płota wele sklepu..
Maryjka dziepiyro wyboczyła Wilusiowi jak sie znodły dwie koziczki i jedyn koziołek..



Kwaśno kapusta



Bardzo czynsto na ślonskich stołach pojawio sie bigos. Wiymy ło tym, że głownym składnikiym jest kwaśno kapusta. Kupujymy w sklepach małe torbki abo tako do nawożynio z kibelka. Niyroz kupi się tako, że aż pysk poradzi na rymby przewrocić. Coroz myni gospodynie robiom se same w doma kwaśno kapusta. Piyrwej familije były wielki to tyż kożdy dziyń warzyli jakiś ajntopf, przeważnie kapuśniok. Musieli tyj kapusty dużo zakisić. Pamiyntom, jak starka kożdy rok musieli mieć w pywnicy cołko beczka. Mieli swoja kapusta z pola ale jak już przestali łobrobiać pole, to kupowali. Przeważnie kole dwóch cetnorów. Musiało to być zrobione przed Wszystkimi Świyntymi. Mieli łogromno beczka dymbowo. Przed kiszyniym trza było ta beczka wyparzić wrzoncom wodom , potym jeszcze cołko fajnie wymyć, przewrócić do góry dnym żeby wszystko śnij wykapało i wyschło. Głowki kapusty musiały być fajnie, czysto łobrane i pokarbowane. Kroło sie je na stole, na desce i ukłodało do misek abo garców a potym sie kronżało na drzewiannyj tarze. Ale było przi tymu roboty… Ta pokronżano kapusta dowało sie do wanny a stond już do beczki kłaść. Na spodek koper, kapusta, sol, kminek i tak przekłodać. Starzik musieli się nojprzód porzondnie umyć, dugo moczyć nogi, żeby mogli ta ciynszko robota wykonać ( niy, szwajów niy mieli.) i łoblyc czyste spodnioki. Jak starzik zaczli deptać, to starka co chwila dociepowali nowy ladong. Jak już pora takich porcyji wciepli to sie zaczyna pokazować woda i starzik musieli łodlywać gorczkiym do kibelka. Deptali, deptali i byli coroz wyżyj deki w tyj pywnicy. Tak sie w tyj beczce nachodziyli, że niy wiym wiela kilometrow zrobiyli. Na koniec wyleźli z tyj beczki i faronym zaś szłapy myć w ciepłyj wodzie bo ich aż uziombało i szczypało łod soli. Starka już gibko narychtowali waszpek z wodom, a za robota starzik dostali sznapsa na rozgrzywka. . Starka musieli jeszcze porzondek kole beczki zrobić, na beczka położyć szpecjalnie zrobione dymbowe deseczki i kamiyń. Przikryli płóciynnym serwetkym . Trza było doczkać ze dwa tydnie aże zacznie sie kisić. Bez tyn czas trza było doglondać bo się robiyły zmiany w beczce. Ale sie łopłacało. Starka potym poła rozdali, bo przichodziyły wnuki i godały: - Starko, dejcie mamie trocha kapusty bo je łogromnie dobro, a tatulkowi dejcie do zbonka kwaski sie napić.

Aniela pynkalka



.....................................................................
Mizeroczka

„Łod tygodnia do tygodnia
coroz bardzi schna i chudna.
Moja staro mizeroczka
Już wyglondo jak ta koczka,
pysk mo chudy, wynyndzniony
no, troszka go tam mo zaokronglony…
Roz mi moja staro mlasła:
-„Ty, wiysz skond byś dostoł masła?
Mosz na wsi ujca zamożnego,
weź torba i jedź do niego.”
Pożyczołech se wielkij torby
Łod naszego somsiada Borby,
no i wio do Porymby
żeby zgłobić coś na zymby.
Ciotka z ujcym doma byli
bardzo piyknie mie przijyni,
ino jak moja torba ujrzeli
to ze strachu aż struchleli:
- „Dobrze synku, że zajrzołeś
ale lichy dzień wybrołeś.
U nos biyda aże piszczy,
widać, że i ciebie niszczy.
Choć trzi krowy doma momy
ale suchy chlyb jodomy,
masła nima łodrobinki
no a syra – ani ślinki.
Mlyko trzeba wloć prosiyńciu
troszka kapnyć tyż cielyńciu…
Wy mie złość sie łobudziła
i siarczyście mnom targnyła.
Jak żech krziknoł na ujca śmiało,
to w całym domostwie aż zagrzmiało.
Kiej wom miylsze som cieluchy
niż przociele głodne brzuchy,
to wom tyn dom zaczaruja
i dobytek wasz zrujnuja.
Namalowołech na ścianie trzi krziżyki
i padołech:
„Maskus Paskus Kubikulion
Manyhitis in fajtulion..”
Ciotka z ujcym wystraszyni
szprongiym skoczyli do siyni.
Chned sie znodli z gomołkami,
masłym, syrym i jajcami.
Torba moja aż pynkała,
a jak mie moja staro ujrzała,
to krziknyła jak na weselisku
i cmuknyła mie po pysku.

Zeżarte piniondze

Powiym Wom, co sie przitrefiyło mojij kamratce jak była małom dziołszkom. No, już zaczła chodzić do szkoły bo to boł rok 1947. Była jedynoczkom. Jak sie yno trocha ciepło zrobiyło Ucyjka trefiała sie kożdy dziyń przed grubskim familokiym z dzieciami łod somsiadów . Prziszło lato i feryje. Zrobiyła sie jakoś zmierzło i łojciec padoł , że lepij by było, jakby tak na trocha kajś pojechała.
Przeca mo starzików i ciotka co miyszkajom pora kilometrow stond. Ucyjka sie zgodziyła , narychtowała se paketek i łojciec na kole, na gypyjkhaltrze, zawiózł jom do starki. Drogom musiała dać pozór na kromfleki, żeby ich do szpajchów niy łapło. Została tam na tydziyń. Starka sie uradowała , że Ucyjka przijechała ale troszka sie starała bo było przed wypłatom. Padała, że ni może teroz żodnych maszketów kupić bo teroz ni mo piniyndzy. Ucyjka padała, że mo na lemunada abo pora lizoków, abo szkloków. No, to starka łoddychła. Ucyjka bawiyła sie z kuzynami. Skokali bez sznora , bawiyli sie w grziba, w klipa i roztomajnte jeszcze gry wynokwiali. Ucyjka chciała pokozać tym ze wsi, jak łona sie poradzi bawić we sklep. Narychtowali na dworze dwa stołki a miyndzy nimi położyli biglbret, co miało im zastompić łobecno lada. Naszczigli szajnów ze starych gazet i Ucyjka sprzedowała roztomajnte klamory. Fajnie sie bawiyli ale na chwila tyn sklep łopuściyli. Nie dali pozór i naroz kieryś zejrzoł jak koza co sie pasła na zegrodzie stoi we sklepie i zeżyro jakiś papiórki. - Ratonku, moji piniondze, starko, ciotko! - woło Ucyjka.
Starka z ciotkom przileciały, szarpiom koza, pysk łotwiyrajom, bo chcom te piniondze wyciongnonć ale było już za niyskoro, bo koza już w pysku nic niy miała. Ciotka wylynkano chciała nawet ta koza poderżnyć ale starka jom zatrzimała. - Doczkej ino - padała i kalup poleciała do dom, dżwigła sztrołzak na łóżku bo tam w rogu miała skowano pończocha a w niyj trocha naswijanych w rolka na czorno godzina piniyndzy. Zaroz była nazod i pyto sie wiela tych piniyndzy ta koza zeżarła. Ucyjka sie kapła i padała starce, że to niy były te piniondze na maszkety yno ze starych gazet zrobione. Starka pot z czoła łotarła, i padała , że strachu to ji nagnała, a nerwów jom to kosztowało bo sie ji zdało , że Piotrowe wrota już widzi..
Ucyjka prosiyła starki, żeby ło tym niy pedzieli tatulkowi bo by możno na tym kole jak pojedzie nazod niy usiedziała…

Fridka

- Podź symnom na grziby, padała mi znajomo kiero szła do lasa.
- Niy, niy póda , szłapska mie bolom a jeszcze bych możno jakich gadówów nazbiyrała.
Wola sie siednyć i coś napisać. A łona mi na to - ło czym to jeszcze chcesz pisać, dyć już wszystko zostało napisane, pedzane. Kożdy dziyń gazeciska wyciongajom na światło dziynne nawet nojstarsze zdarzynia. Poradzom kożdego na wylot przewiertać. Ale somsiod Ignac, kiery to słyszoł pedzioł: - Ja, to prowda ale kożdy przeca pisze inacyj.
Wiym, że majom recht bo ło sklepach i kupowaniu to się czynsto czyto. A ło tym chca napisać.
Z kożdym dniym przibywo tych wielkich supermarketów. Bardzo fajnie sie tu kupuje a nojlepij, jak sie mo trocha wiyncyj kasy. Jadymy tym wózkiym i ciepiymy do niego. Niyroz trza sie wrocić i nazod położyć na fach co sie wziyno, bo trefi sie tako sama rzecz yno tońszo . Poradzić sie nima bardzo kogo, bo ekspedientki tu som ale biyda je trefić. Chcesz coś kupić to jest żeś na siebie skozany. W tym miyjscu przipominajom mi sie lata piyńćdziesionte minionego stulecio. Pamiyntom tako sprzedowaczka co to richtich umiała sprzedować. Łona dycki miała tela klientow , że to sie w glowie niy mieści. Wszyjscy yno chcieli, żeby łona ich łobsłużyła. Trza prziznać, że miała talynt do sprzedowanio, przi tym była jeszcze gryfno, poradziyła wszystkim dogodzić i doradzic. Była gibko ale tyż bardzo ciyrpliwo , wyrozumialo i poradziyła pomóc. Kozdy chcioł żeby go Fridka łobsłużyla. Taki niy musiol wiedzieć jaki nomer ancuga mu trzeba, abo jaki nomer kragla, jak chcioł kupić koszula, bo mu kark myjtermasym zaroz zmierzyła.. Niy wiym coby dzisiyjsze sprzedowaczki pedziały jakby sie tak kto spytoł:
- Paniczko, majom łoni taki gumilejzony ?
Fridka na to odpedziała, że to konszczek dalij we sklepie z kołami.
-Coż to godocie, przeca sam u wos moja somsiadka kupiyła, to tak łotok chopu do roboty łoblyc , taki ancug.
- A tóż możno byście chcieli kombinyjzon ?
– No no, to sie tak jakoś nazywo.
Inkszo prziszła i chciała ziomper, zeksiony i padała:
- Myśla, że wiedzom co to jest , przeca już teroz nima honuców.
Jeszcze inkszo padała, ze chce chopu kupić trzikołowo koszula. Fridka sie łogromnie zaczła śmioć i tak do błoznow padała , że som sztyrykołowe i zaroz podała trykotowo podkoszulka.
Nikere baby to przichodziyły z takimi gupotami, ale Fridka se śnimi poradziyła. Przichodziyli tyż do nij chyntnie kupować osoby z inkszych stron Polski , tacy co to nakaz pracy po szkołach dostowali tu, na Ślonsku. Umiała sie ze wszystkimi dogodać. Jedna baba co miyszkała blisko tego sklepu niy poradziyła sie zdecydować, jaki mo sie kupić kostim za piniondze, co dostała łod chopa na urodziny. Fridka tak dobrze ji doradziyła , że chop padoł:
- Ela, zaniyś Fridzie konszczek dorty z tych urodzin bo łonyj to sie noleży, dojś sie z tobom natropiyła, a ciebie bardzo w nim pasuje. Fridka miała dużo pochwał w ksionżce życzyń i zażalyń..
Wiycie, to niy znaczy , że nima teroz fajnych i grzecznych sprzedowaczek, som, a nikere to skuli tego żeby niy stracić roboty. Ja, som tyż fajne.
Do dzisiej som tyż bardzo wymyślaci klienci, kierzi majom pretynsje nawet do piekorzi , że krziwych rożków napiykli.

Aniela Pynkalka